LEZING Arthur Schopenhauer

portret schopenhauer
Start datum
Einddatum
Praktische informatie
  • Inschrijven via het inschrijvingsformulier of mail naar: info@camelotvlaanderen.be
        Uw mail of bevestigingsmail geldt als inschrijving. Aantal plaatsen is beperkt
  • Over te schrijven op rekening BE61 7350 5298 4317 van VZW CAMELOT-VLAANDEREN.
Prijs
€ 30,00
€ 50,00 inclusief lunch

Onze wereld is niet redelijk, maar is op emoties, verlangens, interesses en verbeelding gebaseerd. De natuur van de mens is sterker dan zijn rede: de greep die ideeën en beelden op ons leven hebben, wordt niet bepaald door hun redelijke consistentie. De menselijke rede is slechts een dunne vernislaag op een kolkende lavastroom van emoties, behoeften en noden. In zijn fascinerende geschriften laat Arthur Schopenhauer (1788-1860) zien dat mens en wereld worden beheerst en bepaald door redeloze energie, die onverschillig staat tegenover de menselijke plannen, wensen en bedoelingen. ‘De wereld is mijn voorstelling’, luidt de eerste zin van zijn schitterende werk De wereld als wil en voorstelling. De verschijnselen die wij waarnemen zijn echter niet het wezen van wat wij de wereld noemen. De wereld-op-zichzelf is wil. De wil is de duistere, doelloze oergrond van mens en wereld. Onze empirische ervaring verschaft ons toegang tot de verschijnselen, maar niet tot de werkelijkheid zoals zij op zichzelf is.

Schopenhauer nodigt ons uit om de hele werkelijkheid te beschouwen als diep verwant met het menselijke willen. Biologische en fysische processen, zoals het stromen van water, het magnetisme, maar ook de menselijke liefde dienen we te zien als de uitdrukkingen van een redeloos streven. Wij moeten volgens Schopenhauer vermijden dat wij in de val van zijn idealistische tijdgenoten trappen, die de wereld als de manifestatie van een redelijke Geest of bewustzijn beschouwen. De wereld als uiteindelijk redelijk beschouwen is voor Schopenhauer een gruwelijke gedachte, die het onnoemelijke lijden van mens en dier ontkent. Niet de rede, maar de doelloze, redeloze wil heeft het laatste woord. Of niet…?

Grote kunstenaars en heiligen zijn in staat om door de fysische verschijnselen heen te kijken en het wezen van de dingen te aanschouwen. Schopenhauer is ervan overtuigd dat esthetische en mystieke ervaringen ons in staat stellen om het individuele, empirische standpunt (tijdelijk) te overstijgen en ons toelaten om een tijdloos, ‘eeuwig’ perspectief in te nemen. Schopenhauer spreekt in dat verband over een ‘willoze’ bewustzijnstoestand.

Met talrijke concrete voorbeelden zal professor Bart Vandenabeele de intrigerende en nog steeds actuele filosofie van Schopenhauer toelichten en verhelderen.
 

Spreker(s)

Prof. B. Vandenabeele

Foto van Bart VandenabeeleBart Vandenabeele (°1970) Bart Vandenabeele is filosoof en hoogleraar esthetica en kunstfilosofie aan de Universiteit Gent. Hij studeerde Germaanse filologie en wijsbegeerte aan de KU Leuven, waar hij in 2000 ook promoveerde tot doctor in de wijsbegeerte met een proefschrift over Arthur Schopenhauer. Hij doceert en publiceert over filosofie van de kunst, esthetica, en moderne en hedendaagse filosofie. Van zijn hand verschenen onder meer: De passie van de aanraking. Over de esthetica van Jean-François Lyotard (met J. Peeters, red., 2000), De bloesem van het leven. Esthetiek en ethiek in Arthur Schopenhauers filosofie (2001), A Companion to Schopenhauer (red., 2012), The Sublime in Schopenhauer’s Philosophy (2015), Verbijstering, veelheid, verschil. Fundamentele inzichten van actuele filosofen (2019), en vele artikelen en essays over moderne en hedendaagse filosofie en kunst.